{"id":162,"date":"2020-01-14T07:49:03","date_gmt":"2020-01-14T07:49:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.maranatha.al\/?p=162"},"modified":"2020-01-21T17:26:19","modified_gmt":"2020-01-21T17:26:19","slug":"drita-e-popujve-qengji-i-hyjit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.maranatha.al\/?p=162","title":{"rendered":"DRITA E POPUJVE&#8230;  QENGJI I HYJIT!"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\">E DIELA E II GJAT\u00cb VITIT A<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.maranatha.al\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ecco-lagnello-di-Dio-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-177\" width=\"413\" height=\"268\" srcset=\"https:\/\/www.maranatha.al\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ecco-lagnello-di-Dio-3.jpg 802w, https:\/\/www.maranatha.al\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ecco-lagnello-di-Dio-3-300x195.jpg 300w, https:\/\/www.maranatha.al\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ecco-lagnello-di-Dio-3-768x499.jpg 768w, https:\/\/www.maranatha.al\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/ecco-lagnello-di-Dio-3-450x292.jpg 450w\" sizes=\"auto, (max-width: 413px) 93vw, 413px\" \/><figcaption>Is 49, 3.5-6; Ps 40 (39); 1 Kor 1, 1-3; Gjn 1, 29-34<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Kaloi <em>Koha e\nKrishtlindjes<\/em> dhe i kthehmi s\u00ebrish <em>Koh\u00ebs\ngjat\u00eb vitit<\/em>: t\u00eb v\u00ebrteta e m\u00ebdha q\u00eb i p\u00ebrkujtojm\u00eb n\u00eb disa koh\u00eb apo dit\u00eb t\u00eb\nve\u00e7anta liturgjike, jemi t\u00eb thirrur t\u2019i kundrojm\u00eb e t\u2019i zbatojm\u00eb n\u00eb\np\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb e jet\u00ebs son\u00eb. E leximet e sotme liturgjike na ftojn\u00eb ta ngulim\nshikimin ton\u00eb mbi t\u00eb v\u00ebrteta q\u00eb prekin drejtp\u00ebrdrejt\u00eb sh\u00eblbimin ton\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">N\u00eb leximin e par\u00eb Hyji i drejtohet Izraelit me k\u00ebto\nfjal\u00eb: <em>\u00abSh\u00ebrb\u00ebtori im je, o Izrael, n\u00eb t\u00eb\ncilin do ta d\u00ebftoj lavdin\u00eb time\u00bb<\/em>. Shpesh her\u00eb Hyji e kishte d\u00ebftuar lavdin\u00eb\ne vet edhe para se t\u2019i thoshte k\u00ebto fjal\u00eb, por kishte ende p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb, sepse\nlavdin\u00eb e Tij do ta d\u00ebftonte m\u00eb s\u00eb miri at\u00ebher\u00eb kur, n\u00eb mesin e k\u00ebtij populli,\ndo t\u00eb b\u00ebnte vepr\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe: sh\u00eblbimin e Izraelit e t\u00eb bot\u00ebs mbar\u00eb n\u00eb Jezu\nKrishtin, Birin e vet, i cili do t\u2019ia shlyente m\u00ebkatin bot\u00ebs. E thot\u00eb edhe Gjon\nPag\u00ebzuesi kur sheh Krishtin:<em> \u00abJa Qengji i\nHyjit! Ky ia shlyen m\u00ebkatin bot\u00ebs!\u00bb<\/em>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Interesant \u00ebsht\u00eb fakti se Gjoni nuk thot\u00eb: <em>\u00abm\u00ebkatet\u00bb<\/em>, por <em>\u00abm\u00ebkatin\u00bb<\/em>. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nj\u00eb i vet\u00ebm \u00ebsht\u00eb m\u00ebkati, edhe pse veprat\ne k\u00ebqija mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb shumta. M\u00ebkati \u00ebsht\u00eb gjithnj\u00eb <em>largimi nga Hyji<\/em>, humbja e miq\u00ebsis\u00eb me T\u00eb, ajo ngjarje tragjike e\nndodhur qysh n\u00eb fillimet e njer\u00ebzimit, ngjarje t\u00eb cil\u00ebn n\u00eb katekiz\u00ebm na ka qen\u00eb\nm\u00ebsuar me shprehjen <em>\u00abhumbje e hirit\nshenjt\u00ebrues\u00bb<\/em>. Kjo humbje \u00ebsht\u00eb <em>m\u00ebkati<\/em>\nnga i cili pastaj vijn\u00eb t\u00eb gjitha veprat e k\u00ebqija. Krishti na e ka <em>rifituar<\/em> k\u00ebt\u00eb <em>hir shentj\u00ebrues<\/em>, t\u00eb cilin ne e marrim n\u00eb pag\u00ebzim. K\u00ebshtu Krishti do\nt\u2019i sillte bot\u00ebs drit\u00ebn e, bota pastaj, do ta kuptonte se m\u00ebkati \u00ebsht\u00eb\nerr\u00ebsir\u00eb, nd\u00ebrsa jeta me Hyjin \u00ebsht\u00eb drit\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">P\u00ebr Krishtin vlejn\u00eb plot\u00ebsisht fjal\u00ebt q\u00eb d\u00ebgjuam n\u00eb\nleximin e par\u00eb: <em>\u00abTep\u00ebr pak \u00ebsht\u00eb t\u00eb m\u00eb\njesh sh\u00ebrb\u00ebtor p\u00ebr t\u2019i rilindur fiset e Jakobit, p\u00ebr t\u2019i riatdhesuar Tepricat e\nIzraelit: por t\u00eb caktoj t\u00eb jesh drita e popujve, q\u00eb sh\u00eblbimi im t\u00eb arrij\u00eb n\u00eb\nskaj t\u00eb tok\u00ebs!\u00bb<\/em>. K\u00ebtu e kuptojm\u00eb se tashm\u00eb Hyji nuk po i drejtohet m\u00eb\nIzraelit, si\u00e7 b\u00ebri m\u00eb sip\u00ebr, por k\u00ebtij <em>\u00abSh\u00ebrb\u00ebtori\u00bb<\/em>,\ni cili do t\u00eb ishte <em>drit\u00eb<\/em> jo vet\u00ebm p\u00ebr\nIzraelin, por edhe p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb popujt. Ky <em>\u00abSh\u00ebrb\u00ebtor\u00bb<\/em>\ni p\u00ebrvujt\u00eb, Krishti, \u00ebsht\u00eb i thirrur t\u00eb jet\u00eb <em>\u00abDrita e popujve\u00bb<\/em>, por i till\u00eb do t\u00eb jet\u00eb duke u b\u00ebr\u00eb <em>\u00abQengji i Hyjit\u00bb<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Fjal\u00ebt e Gjon Pag\u00ebzuesit mbase mund t\u00eb na duken si t\u00eb\npakuptimta kur ai flet p\u00ebr <em>\u00abshlyerje t\u00eb\nm\u00ebkatit t\u00eb bot\u00ebs\u00bb<\/em>, sepse t\u00eb japin iden\u00eb e ndonj\u00eb riti magjik. Por Hyji nuk\nb\u00ebn magji. At\u00ebher\u00eb lind pyetja: si ia b\u00ebn Krishti q\u00eb t\u2019ia shlyej\u00eb m\u00ebkatin\nbot\u00ebs? P\u00ebr t\u00eb kuptuar k\u00ebt\u00eb, duhet t\u00eb kuptojm\u00eb p\u00ebrse Gjoni e quan Jezusin <em>\u00abQengj t\u00eb Hyjit\u00bb<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">N\u00eb Bes\u00eblidhjen e Vjet\u00ebr tregohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb detajuar se\nsi n\u00eb Izrael duheshin b\u00ebr\u00eb disa rite pendestare. M\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsishmi nd\u00ebr to,\nishte rituali i flijimit t\u00eb nj\u00eb qengji. Ky rit duhej t\u00eb b\u00ebhej dy her\u00eb n\u00eb dit\u00eb:\nnj\u00eb qengj duhej flijuar n\u00eb m\u00ebngjes e nj\u00eb tjet\u00ebr n\u00eb mbr\u00ebmje. P\u00ebrkujtohej k\u00ebshtu\najo nata madh\u00ebshtore n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn Izraelit i qe kursyer vrasja e t\u00eb\npar\u00eblindurve, fal\u00eb gjakut t\u00eb nj\u00eb qengji, me t\u00eb cilin ishin lyer shtalkat e\nsht\u00ebpive t\u00eb izraelitasve. <em>\u00abUn\u00eb do ta shoh\ngjakun dhe ju do t\u2019ju kaloj\u00bb<\/em> \u2013 i thoshte Zoti Moisiut n\u00eb librin e Daljes. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">M\u00eb von\u00eb, k\u00ebtij riti filluan t\u2019i shtoheshin edhe detaje t\u00eb\ntjera: n\u00eb disa raste, para se t\u00eb kryente flijimin, prifti <em>\u201cia tregonte\u201d<\/em> qengjit m\u00ebkatet e veta dhe ata t\u00eb popullit (n\u00eb vend\nt\u00eb qengjit ndonj\u00eb her\u00eb flijoheshin edhe m\u00ebzet\u00ebr apo cjep\u00eb). N\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre,\nm\u00ebkatet <em>zbrazeshin<\/em> mbi flin\u00eb, k\u00ebshtu\nq\u00eb gjaku i pafajsh\u00ebm i flis\u00eb t\u00eb mund t\u2019i lante ato. Apo m\u00eb sakt\u00eb: q\u00eb Hyji, p\u00ebr\nt\u00eb zbrazur hiret e veta, t\u00eb mos shikonte m\u00ebkatet e popullit, por t\u00eb shikonte\nk\u00ebt\u00eb gjak t\u00eb pafajsh\u00ebm. Tamam si\u00e7 b\u00ebri nat\u00ebn e Pashk\u00ebs n\u00eb Egjipt, kur pa gjakun\ne qengjit. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Pra, kur Gjon Pag\u00ebzuesi thot\u00eb p\u00ebr Jezusin <em>\u00abJa Qengji i Hyjit\u00bb<\/em>, nx\u00ebn\u00ebsit, t\u00eb cil\u00ebt\nn\u00eb at\u00eb \u00e7ast ishin me t\u00eb e q\u00eb pastaj do t\u00eb shkonin pas Jezusit, menj\u00ebher\u00eb e\nkuptuan se gjendeshin n\u00eb pranin\u00eb e nj\u00eb situate thell\u00ebsisht teologjike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\"><em>\u00abQengji i Hyjit\u00bb<\/em>: Ai q\u00eb v\u00ebrtet\u00eb do ta b\u00ebnte t\u00eb mundur afrimitetin mes\nHyjin e njer\u00ebzve, do t\u00eb ishte Krishti. Kafsh\u00ebt q\u00eb flijoheshin p\u00ebrpara \u00ebsht\u00eb e\nv\u00ebrtet se ishin p\u00ebrkujtim i asaj nate t\u00eb madhe p\u00ebr Izraelin, por nj\u00ebkoh\u00ebsisht\nato ishin edhe simbol i Krishtit, i Atij q\u00eb v\u00ebrtet\u00eb do ta shlyente, do ta\nfalte, m\u00ebkatin e bot\u00ebs. <em>\u00ab\u00cbsht\u00eb e pamundur\nq\u00eb gjaku i m\u00ebzet\u00ebrve dhe i cjepve t\u2019i shlyj\u00eb m\u00ebkatet\u00bb<\/em> \u2013 thot\u00eb Letra e\ndrejtuar Hebrenjve, duke dashur t\u2019i m\u00ebshoj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs se, jo gjaku i\nkafsh\u00ebve, por Krishti, na e fitoi s\u00ebrish <em>hirin\nshenjt\u00ebrues<\/em>, miq\u00ebsin\u00eb me Hyjin. E at\u00ebher\u00eb, flit\u00eb e dikurshme u shfuqizuan.\nPrandaj ne nuk i b\u00ebjm\u00eb m\u00eb. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Ja, pra, se si Krishti b\u00ebhet Drita e bot\u00ebs: duke i kthyer\nasaj edhe nj\u00eb her\u00eb at\u00eb q\u00eb dikur e pati humbur, <em>hirin shenjt\u00ebrues<\/em>, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb <em>familjaritetin me hirin hyjnor<\/em>. Tani, p\u00ebr t\u00eb zbrazur mbi ne hiret\nhyjnore, Ati nuk do t\u00eb bazohet m\u00eb n\u00eb denj\u00ebsin\u00eb apo padenj\u00ebsin\u00eb ton\u00eb (sepse\ngjithnj\u00eb do t\u00eb flitet p\u00ebr <em>padenj\u00ebsi<\/em>),\npor n\u00eb <em>britm\u00ebn p\u00ebr falje t\u00eb Birit t\u00eb vet<\/em>\nq\u00eb u kryq\u00ebzua i pafajsh\u00ebm. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Shenjt\u00ebrit nganj\u00ebher\u00eb arrijn\u00eb ta shprehnin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb\nshum\u00eb origjinale k\u00ebt\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb. Sh\u00ebn Alfons Maria de Liguori thoshte se\nm\u00ebkatet tona i ngjajn\u00eb nj\u00eb zhurme t\u00eb madhe q\u00eb ngjitet drejt Hyjit At\u00eb, por, n\u00eb\nmes nesh dhe Atit, \u00ebsht\u00eb Jezusi, Nd\u00ebrmjet\u00ebsi yn\u00eb. Ai b\u00ebrtet aq fort drejt Atit\nduke i lypur m\u00ebshir\u00eb p\u00ebr ne, saq\u00eb zhurma e m\u00ebkateve tona nuk arrin kurr\u00eb n\u00eb\nvesh\u00ebt e Atit, sepse mposhtet prej z\u00ebrit t\u00eb Krishtit Nd\u00ebrmjet\u00ebs. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Mendime t\u00eb tilla nuk jan\u00eb vet\u00ebm loj\u00ebra fjal\u00ebsh. Shenjtja\nFaustina Kovalska (asaj q\u00eb Krishti do t\u2019i besonte p\u00ebr\u00e7imin e devocionit t\u00eb <em>M\u00ebshir\u00ebs Hyjnore<\/em>), do t\u00eb tregonte se, n\u00eb\nnj\u00eb vegim t\u00eb vetin, pa Atin, i cili e shihte bot\u00ebn n\u00ebp\u00ebrmjet plag\u00ebve t\u00eb Birit\nt\u00eb vet. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">P\u00ebr k\u00ebto arsye pothuajse t\u00eb gjitha lutjet e Kish\u00ebs\np\u00ebrfundojn\u00eb me fjal\u00ebt <em>\u00abN\u00ebp\u00ebr Krishtin,\nZotin ton\u00eb\u00bb<\/em>, p\u00ebr t\u00eb theksuar se lutjet tona jan\u00eb t\u00eb padenja q\u00eb t\u00eb d\u00ebgjohen\nnga Hyji At\u00eb, Mir\u00ebsia e Pambaruar, por ne besojm\u00eb se ato i b\u00ebn t\u00eb denja Biri i\nAmshuar, i cili u flijua p\u00ebr ne. Ja, pra, se si Krishti b\u00ebhet <em>\u00abDrita e bot\u00ebs\u00bb<\/em>: pik\u00ebrisht duke u b\u00ebr\u00eb <em>\u00abQengji i Hyjit\u00bb<\/em>. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Por, t\u00eb m\u00ebsojm\u00eb edhe ne nga m\u00ebnyra se si Krishti b\u00ebhet Drita jon\u00eb. N\u00ebse Ai, n\u00eb Shpirtin Shenjt, b\u00ebhet Drita jon\u00eb duke na falur dhe duke lypur m\u00ebshir\u00eb p\u00ebr ne para Atit, do t\u00eb thot\u00eb se edhe ne, n\u00eb Shpirtin Shenjt, duhet t\u00eb jemi drita e vetvetes dhe e nj\u00ebri-tjetrit, duke lypur m\u00ebshir\u00eb para Atit p\u00ebr ne e p\u00ebr mbar\u00eb bot\u00ebn. Jo vet\u00ebm kaq, por edhe duke e pranuar k\u00ebt\u00eb falje dhe duke e praktikuar at\u00eb mes nesh. N\u00ebse nj\u00eb i krishter\u00eb nuk arrin t\u00eb fal\u00eb, do t\u00eb thot\u00eb se nuk e b\u00ebr\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn e faljes hyjnore n\u00eb jet\u00ebn e tij. Falja \u00ebsht\u00eb e mundur, sepse e ka b\u00ebr\u00eb Hyji ndaj nesh m\u00eb par\u00eb. Falja \u00ebsht\u00eb e mundur: mjafton q\u00eb t\u00eb kalitemi n\u00eb dashuri. At\u00ebher\u00eb Krishti, <em>\u00abQengji i Hyjit\u00bb<\/em> dhe <em>\u00abDrita e bot\u00ebs\u00bb<\/em>, do ta mund\u00eb err\u00ebsir\u00ebn e m\u00ebkatit edhe brenda nesh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Dom Dritan Ndoci<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>E DIELA E II GJAT\u00cb VITIT A Kaloi Koha e Krishtlindjes dhe i kthehmi s\u00ebrish Koh\u00ebs gjat\u00eb vitit: t\u00eb v\u00ebrteta e m\u00ebdha q\u00eb i p\u00ebrkujtojm\u00eb n\u00eb disa koh\u00eb apo dit\u00eb t\u00eb ve\u00e7anta liturgjike, jemi t\u00eb thirrur t\u2019i kundrojm\u00eb e t\u2019i zbatojm\u00eb n\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb e jet\u00ebs son\u00eb. E leximet e sotme liturgjike na ftojn\u00eb ta ngulim &hellip; <\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.maranatha.al\/?p=162\" class=\"more-link\">Read more<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;DRITA E POPUJVE&#8230;  QENGJI I HYJIT!&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-162","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-homeli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.maranatha.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.maranatha.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.maranatha.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.maranatha.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.maranatha.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=162"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.maranatha.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/162\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":186,"href":"https:\/\/www.maranatha.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/162\/revisions\/186"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.maranatha.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.maranatha.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.maranatha.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}